Leuven (Frans: Louvain), is een Vlaamse stad en gemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. Ze is de centraal gelegen hoofdstad van deze provincie en tevens de hoofdplaats van het bestuurlijke en gerechtelijke arrondissement Leuven.

Leuven heeft een oppervlakte van 5663 ha en telt ruim 90.000 inwoners.

Leuven is onder meer bekend als vestigingsplaats van de universiteit (K.U. Leuven), die de oudste van de Lage Landen is en beschouwd wordt als één van de beste in België en Europa. In Leuven zijn ook onder meer gevestigd de multinational InBev (voorheen Artois, naderhand nog Interbrew geheten), de Boerenbond en het universitair ziekenhuis Gasthuisberg

Wegens de eeuwenlange aanwezigheid van de brouwerij Artois en het studentenleven wordt Leuven ook wel de bierhoofdstad van Vlaanderen/België genoemd.

De Leuvense vlag bestaat uit drie horizontale banden: rood, wit en rood. Volgens de legende zou dit verwijzen naar de slag tegen de Vikingen in 891. Arnulf van Karinthië bracht de Vikingen toen een verpletterende nederlaag toe. Tijdens de veldslag zou er zoveel bloed gevloeid hebben dat de twee oevers van de Dijle rood kleurden (de twee rode banden), waartussen de Dijle stroomde (de witte band). In werkelijkheid draagt de Leuvense vlag eigenlijk de kleuren van Neder-Lotharingen en is heraldisch wellicht niet ouder dan de 13e eeuw.

De wapenspreuk van Leuven luidt: "Loven boven, altijd God loven."

De naam immo Leuven wordt het eerst teruggevonden in het jaar 891 als Luvanium of Loven (zie ook de vlag en de wapenspreuk).
Loven kan dan opgeslitst worden in twee delen, namelijk Lo en ven. Lo staat dan voor bos en ven voor moeras. Een mogelijke betekenis voor immo Leuven is dus "Een moeras in het bos". Dit is een aannemelijke uitleg, gezien het feit dat bij de bezetting van immo Leuven door de Vikingen, zij een defensieve muur bouwden rond hun kamp, uitgenomen het moerassig gebied aan één kant, dat ze ondoorwaadbaar achtten.

De bijnamen van de Leuvenaars zijn Pietermannen en koeienschieters. De eerste naam verwijst naar de inwoners van de oudste parochie (Sint-Pieter) en de tweede bijnaam verwijst naar het historische feit van 1691 toen de inwoners van Leuven op een nacht het vuur op verdachte gestalten openden. De Leuvenaars werden op dat moment belegerd door de Fransen en waren in de waan dat ze op vijandige soldaten schoten. De volgende morgen bleek echter dat ze een kudde koeien beschoten hadden.

Leuven bestaat sinds 1 januari 1977 uit volgende deelgemeenten: Heverlee, Leuven, Kessel-Lo en Wilsele. De woonkern Wijgmaal werd van Herent overgenomen, ook werden gedeeltes van de vroegere gemeenten Korbeek-Lo en Haasrode bij Leuven gevoegd.