Mechelen verscheen voor het eerst in een nog bestaande oorkonde in 1008 met de naam Machlines, dat later evolueerde tot Machele (12e eeuw), Mechgelme (14e eeuw) en tot Mechelen in de 15e eeuw. De naam van de stad zou afgeleid zijn van het woord mahal dat naar een vergader- of gerechtsplaats verwijst. Tot 1795 vormde de stad het centrum van de kleine zelfstandige Heerlijkheid Mechelen. In dat verband had het gebied dezelfde status als bv. Holland, Zeeland, Vlaanderen en Brabant. Gedurende een korte periode in de 16de eeuw werden de Nederlanden vanuit Mechelen geregeerd. Deze periode heeft bijgedragen tot het uitgebreide kunstpatrimonium en diverse merkwaardige gebouwen. Momenteel is het de stad met het op een na hoogste aantal beschermde gebouwen van Vlaanderen met maar liefst vier UNESCO-vermeldingen.

Gemeenten:

Deelgemeenten: